İç mimarlık rehberi
Bu kararların çoğu mobilya gelmeden, hatta bazıları sıva atılmadan verilir. Bu sayfa, yeni bir villa ya da daire yaptıran veya mevcut evini yenileyen birinin “iç mekân tasarımını kim, nasıl ve hangi kapsamda yapacak” sorusuna yanıttır. Mimari projenin safhaları için mimari proje sayfasına, yerel ayrıntılar için Aksaray’da iç mimarlık sayfasına bakabilirsiniz.
İç mimarın kapsamı nedir?
İç mimarlık hizmeti, sizin vereceğiniz karara göre dar ya da geniş tutulabilir. Tam kapsamlı bir çalışmada şu başlıklar yer alır:
- Mekân planı: Odaların işlevi, dolaşım yolları ve mobilya yerleşimi
- Mahal listesi: Her mekânın zemin, duvar ve tavan kaplamaları ile boya ve doğrama bilgisi
- Malzeme ve renk paleti: Numune bazlı seçim ve bütçe uyumu
- Aydınlatma planı: Genel, görev ve vurgu aydınlatmanın armatür düzeni
- Mutfak, banyo ve ıslak hacimler: Yerleşim, dolap detayı, armatür ve kaplama seçimi
- Gömme dolap ve mobilya detayları: Ölçü ve malzeme çizimleri
- Uygulama çizimleri ve şantiye uyumu: Ustanın okuyacağı detay ve işin çizime uygunluğunun izlenmesi
Dekorasyon ile fark burada ortaya çıkar. Dekorasyon çoğunlukla hazır mekâna mobilya, kumaş ve aksesuar eklemektir; iç mimarlık ise mekânın planına, elektrik ve tesisat noktalarının yerine ve uygulama detayına da karar verir. İkisi birbirinin alternatifi değil, farklı ölçeklerdir.
Ne zaman devreye girmeli?
Yeni inşaatta en değerli zaman, kaba inşaat bitmeden ve elektrik ile tesisat hatları döşenmeden önceki dönemdir. Çünkü şu kararlar duvar ve şap kapanınca değiştirilemez ya da pahalıya değiştirilir:
- priz, anahtar ve veri noktalarının yeri,
- tavan kasası, gömme aydınlatma ve perde yuvası,
- ıslak hacimlerin yerleşimi ve su-drenaj çıkışları,
- gömme dolap ve niş boşlukları,
- klima, havalandırma ve akıllı ev cihazlarının yeri.
İç mimar işe sonradan girerse, bu kararlar zaten verilmiş olur ve çözümler mevcut duruma uydurulur. Mimari proje aşamasında iç mimarla koordinasyon kurmak bu yüzden değerlidir.
Işık: katmanlı aydınlatma
İyi aydınlatma tek bir tavan lambası değil, üç katmanın birlikte çalışmasıdır: genel aydınlatma mekânı görünür kılar, görev aydınlatması çalışma ve mutfak tezgâhı gibi noktaları destekler, vurgu aydınlatması ise yüzey ve eşyaları öne çıkarır. Gömme armatürlerin yeri tavan çizilirken netleşir; ışık sahneleri (akşam, film, misafir gibi) akıllı ev altyapısıyla bağlanabilir. Bu bağın ayrıntısı akıllı ev sistemleri sayfasındadır; iç mimar burada yalnız noktaları ve armatür düzenini kararlaştırır.
Islak hacim ve mutfak kararları
Banyo ve mutfak, tasarımın en çok teknik bilgi isteyen mekânlarıdır. Kaplamanın suya ve temizlik kimyasallarına dayanımı, derz sayısı, zeminin eğimi ve kaymazlığı, tezgâh yüzeyinin darbe ve leke davranışı malzeme seçiminde belirleyicidir. Hangi mahalde hangi yüzeyin nasıl davrandığını iç mimaride malzeme seçimi yazımızda mahal mahal ele aldık.
Ruhsat sınırı: neye izin gerekmez, neye gerekir?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne göre bölme duvar, duvar kaplamaları, pencere değişimi gibi basit tamir ve tadiller ruhsata tabi değildir; iç mekân projesi değişikliği ile taşıyıcı sistemi ve yangın güvenliğini etkilemeyen mahal listesi değişiklikleri de ruhsata tabi değildir. Aynı yönetmelik basit tamir ve tadili, taşıyıcı sistemi, dış cepheyi ve ıslak hacimlerin yerini ve sayısını değiştirmeyen işler olarak tanımlar.
Pratikte şu sonuçlar çıkar:
- Boya, kaplama, tavan ve aydınlatma değişiklikleri, dolap ve mobilya düzeni genellikle ruhsat gerektirmez.
- Taşıyıcı duvara, kirişe ya da döşemeye dokunan işlemler mühendis değerlendirmesi ve idare onayı gerektirebilir; “duvarı yıkarız” cümlesi bir tasarım kararı değil, bir statik sorusudur.
- Islak hacimlerin yerini ya da sayısını değiştiren işler için belediyenizin imar birimine danışmanızı öneririz.
Mevzuat zaman içinde değiştiği için yazılı teyit almak en güvenlisidir. Mevcut evin yenilenmesinde izin ağacı için tadilat ve renovasyon sayfamıza bakabilirsiniz.
Villa ve 1+1: farklı ölçek, farklı öncelik
Aynı iç mimar için bile bir villa ile bir 1+1 daire iki ayrı iş sayılır.
Villada hacim, teras geçişi ve dış mekânla ilişki ön plandadır. Villa Mostanza’nın görselleştirmelerinde salonda mermer TV duvarı ve avize, adalı mutfak, kitaplık duvarlı çalışma odası, aydınlatmalı giyinme odası, siyah mermer duvarlı banyo ve çamaşır nişli misafir WC gibi mahal kararları görülür; bunlar bir tasarım dilinin mekâna nasıl dağıtıldığını gösterir. Görseller görselleştirmedir, inşa edilmiş mekânın fotoğrafı değildir.
1+1 dairede ise her santimetre değerlidir: depolama, çok amaçlı mekân ve açık mutfaklı salonun düzeni belirleyicidir. Aksaray’daki Mostanza 1+1 projemizin (39 daire) planı açık mutfaklı salon ve yatak odasından oluşur; görselleştirmelerdeki antre dolapları ve ahşap çıtalı duvar gibi detaylar küçük alanda bile ayrı bir kimlik kurmanın örneğidir. Projeyi Mostanza 1+1 sayfasında inceleyebilirsiniz.
İç mimarlık ücreti neye bağlıdır?
Ücretin tek bir rakamı olmaması kapsamdan gelir: aynı mekânın yalnız konsepti ile uygulama denetimi dahil çalışması farklı iştir. Teklifteki başlıca etkenler şunlardır:
- Alan ve mahal sayısı: Büyük mekân ve çok sayıda mahal daha çok çizim ister.
- Hizmet kapsamı: Yalnız konsept mi, uygulama çizimleri ve şantiye denetimi de mi?
- Detay yoğunluğu: Özel mobilya, gömme dolap, aydınlatmalı nişler çizim miktarını artırır.
- Revizyon beklentisi: Seçimlerin ne sıklıkla değişeceği.
- Tedarik: Malzeme ve mobilyanın tasarımcı tarafından mı, sizin mi alacağı.
Teklifin yazılı olması ve neyi kapsadığını açıkça belirtmesi, sürprizleri azaltır.
Mostanza’nın yaklaşımı
İç mekânı mimari projeden ayrı bir iş olarak değil, aynı sürecin devamı olarak ele alıyoruz; ışığın ve tesisat noktalarının tasarımın başında düşünülmesini bu yüzden önemsiyoruz. Villa Mostanza’nın donanım listesinde akıllı ev sistemi, müstakil havuz ve sauna yer alır; plan ve görseller için Villa Mostanza proje sayfasına bakabilirsiniz. Firma konseptimiz “Mostanza Ambient Intelligence Housing”in ayrıntısı hakkımızda sayfasındadır.
İnşaat sürecinin bir parçası olarak iç mimariyi düşünüyorsanız, villa yapımı sayfamızdaki aşama sırasını da okumanızı öneririz.
